Wyckaert Maurice

wyckaert portretReeds bij leven behoorde Maurice WYCKAERT (1923-1996) tot het kruim van de Belgische moderne schilderkunst. Zijn typische, steeds herkenbare werken vonden hun weg in quasi alle musea en zeldzaam zijn de grote collecties waar een belangrijk werk van Wyckaert ontbreekt.
Ondanks het oeuvre van Wyckaert een kleine 45 jaar overspant worden de diverse facetten van zijn kunst gegeerd door menig kunstkenner; van de aanzet in de jaren vijftig over de verschillende stijlaanpassingen in de jaren zestig en zeventig tot en met de laatste werken midden de jaren negentig.

Vast staat zeker dat een nauwe vriendschap met de oudere Asger JORN in de jaren zestig het werk van Wyckaert sterk heeft beïnvloed. Asger Jorn stond als medestichter van de Cobrabeweging en abstract-expressionistisch schilder aan het toppunt van zijn roem en werd bekroond met een overzichtstentoonstelling in het Guggenheim-Museum te New York in 1966.

Liefde voor het zuiderse

De inspiratie van Wyckaerts gouaches is duidelijk zuiders : kleurrijke landschappen, felle contrasten in basiskleuren, een heftig palet met breed uitgestreken vegen. Verschillende technieken als pastel en olieverf worden dikwijls samen met de gouacheverf door elkaar gebruikt.maurice-wyckaert werk1
Over de jaren heeft Maurice Wyckaert zijn schilderijen en reeksen gouaches gemaakt op verschillende locaties : van zuidelijk Frankrijk met Albi en Bedoin (Provence), over Toscane en Albisola tot de Vlaamse Ardennen met Nukerke en Ellezelles.
Steeds waren er gemeenschappelijke noemers : het zicht op een bergrug, een landschap versneden door akkerbouw of bossen, een eindeloze wolkenpartij en tenslotte, het meest belangrijke, héél véél licht.
Deze componenten laten hem toe te experimenteren in schier eindeloze variaties. Het mengen van kleuren in subtiele gradaties was aan Wyckaert zeker niet besteed. Het landschap werd opgebouwd met verf recht uit de Rembrandt-tube op het doek of in een dikke laag uitgepleisterd met het paletmes, soms – verdund met terpentijn – als een druipende mist uitgesmeerd.
Wyckaert nam zijn oeuvre steeds ernstig en was niet tevreden vooraleer hij zijn landschap « voelde » golven en zijn wolken « zag » drijven. Pas dan kon het ook bij de toeschouwer die vitale kracht losmaken die hij erin had gestoken.maurice wyckaert werk2

Invloeden

Vergelijkingen met andere schilders liggen voor de hand. Zeker met de schitterende Brabantse landschappen van Jean Busselmans en de beste marines van Constant Permeke, waar de zee, in tegenstelling tot het landschap bij Wyckaert, gebruikt wordt als drager van een bijna abstrakte compositie. We denken ook aan de magistrale landschappen van Valerius de Saedeleer, die in Etikhove, niet ver van het Nukerke van Maurice Wyckaert, dezelfde Vlaamse Ardennen heeft geborsteld. De twee schilders werden enkele jaren terug in het stadhuis van Oudenaarde in een subtiele en boeiende tentoonstelling terecht met elkaar geconfronteerd.
Kort voor zijn dood formuleerde Maurice Wyckaert het zelf zó : « niets heeft mij dieper ontroerd of aangegrepen dan het zien van bepaalde landschappen, ‘t zij in Toscanië, ‘t zij in Ellezelles of de Sinai-woestijn. Ik schilder dus « zichten » die mij – laat ons zeggen – in vervoering brengen, maar bovenal mijn verbeelding activeren, om zo tot een vergelijk te komen tussen mezelf en wat ik de buitenwereld zou willen noemen ».

Ofschoon Wyckaert vaak tot de lyrisch abstracte schilderkunst gerekend wordt, blijft hij essentieel een figuratief schilder. Het wijdse landschap als thema doorheen zijn hele oeuvre, kadert volledig in een Vlaamse schilderstraditie. Behalve de eerder genoemde voorbeelden hoeven we daarvoor slechts te denken aan de grote Breughel-familie en zelfs aan enkele Vlaamse Primitieven.
Veel van deze landschapschilders bleven echter op solide manier met beide voeten op de grond, zodanig dat hun landschappen, behalve het perspectief, eigenlijk tweedimensioneel bleven.
Het unieke aan Wyckaert is dat hij zich als het ware in de wolken verheft en zijn landschap vanuit een vogelperspectief bekijkt. Het wint daardoor enorm aan ruimte en plastische kracht.

In 1986 werd reeds een groot biografisch boek geschreven door Freddy De Vree over het werk en de figuur van Maurice Wyckaert (Uitgeverij Lannoo). Een nieuwe beredeneerde cataloog van zijn totaaloeuvre verscheen in 2004 .
Zonder twijfel mag nu reeds gesteld worden dat het oeuvre van Maurice Wyckaert bijna naadloos aansluit bij dat van de Vlaamse Expressionisten van de jaren twintig en dertig, waaronder Constant Permeke, Gust De Smet en Frits Van den Berghe. Een groter compliment voor het werk van deze beminnelijk man is wellicht niet denkbaar.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s