Nikifor

Nikifor

Nikifor Krynicki ,Krynica Zdrój, 21 mei 1895 – Folusz (gemeente Dębowiec), 10 oktober 1968)-was een dakloze Poolse schilder van naïeve kunst.

Hij behoorde tot de gediscrimineerde etnische minderheid der Lemken en groeide op in armoede. Zijn moeder was Jewdokia Drowniak, dochter van Hryhorio en Tatiana die van haar meisjesnaam Krynicka heette. Jewdokia verrichtte zeer nederig werk in de vele pensions van Krynica en leefde met haar kind in afzondering. Er werd gezegd dat ze haar kind als een bundeltje achterliet onder de brug als ze uit werken ging.
Zijn vader was onbekend, naar veronderstelling was hij een Pool en een van de vele kunstenaars die in villa ‘Drie Rozen’ verbleven, het grootste logement in Krynica.

Tijdens WO I werd hij wees. Nikifor had een gehoor- en een spraakgebrek en was niet in staat behoorlijk te communiceren. In zijn omgeving werd hij vernederd, uitgelachen en behandeld als een dwaas.
Pas veel later werd ontdekt dat zijn spraakproblemen werden veroorzaakt door een vastgegroeide tong. Hij was dakloos en aanvankelijk hield hij zich met bedelen in leven.
Tijdens een verblijf in een ziekenhuis maakte hij kennis met aquarelleren.

Nikifor1981_01NikiforOmstreeks 1915 begon hij te schilderen. Hij beschilderde stukken weggeworpen papier en sigarettenpakjes die hij aan voorbijgangers verkocht in het kuuroord Krynica Zdrój.
Hij noemde zichzelf Nikifor Matejko, een verwijzing naar de beroemde Poolse kunstenaar Jan Matejko, waarmee hij benadrukte hoezeer hij zichzelf als professioneel kunstenaar zag.
Als autodidact gebruikte hij een verscheidenheid aan materialen, waaronder aquarel, gouache en krijt.
Zijn eerste voorbeelden waren goedkope ansichtkaarten en iconen van de Grieks-katholieke kerk. Hij maakte afbeeldingen van het platteland of van uiterst gedetailleerde gebouwen. Aan de onderkant van de afbeeldingen staan vaak inscripties die niets betekenen, maar de suggestie van geletterdheid moeten wekken. In werkelijkheid was hij analfabeet of laaggeletterd.

nikifor-obrazNikifor was dan wel een ‘straatschilder’ en autodidact maar hij had ongetwijfeld  een aangeboren kunstgevoel.
Dankzij het echtpaar Ella en Andrzej Banach, kunsthistorici uit Krakau, kreeg het werk van Nikifor  het aanzien dat het verdiende. Door hun gedrevenheid en mecenaat circuleerden zijn schilderijen als deel van de Poolse en Europese kunst wereldwijd. In 1959 opende een tentoonstelling in de Parijse galerieDina Vierny de deuren voor succes. In 1967 werd hij geëerd met een solotentoonstelling in de Zachety Galerie in Warschau.

Tijdens zijn leven was er toch wel een gematigde vorm van erkenning. Voor WO II werd zijn werk tentoongesteld in verschillende Europese hoofdsteden maar Nikifor kreeg pas de verdiende faam en populariteit  in het laatste decennium van zijn leven. Verschillende musea en privécollecties wereldwijd hebben zijn werk in hun collectie.

www.youtube.com/watch?v=Jlyl0Q6UuPU

Nikifor overleed op 10 oktober 1968 in het sanatorium van Folusz. Hij werd begraven op de begraafplaats van Krynica.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s